Verslag: OpenZaak – Bedrijfszekerheidsdoelen

Dit document belicht de bedrijfszekerheidsdoelen die tijdens de pilot naar voren zijn gekomen.

Inhoudsopgave

Uitgevoerde activiteiten

  • 11 interviews met vertegenwoordigers van Utrecht, Den Haag, Rotterdam, VNG, Maykin, Worth en Ritense
  • analyse van bestaande documentatie rondom OpenZaak ter onderbouwing van de bevindingen
  • een workshop gericht op governance-doelstellingen, met focus op:
    • het afstemmen van het huidige beeld van het OpenZaak-ecosysteem,
    • het in kaart brengen van sterktes, zwaktes, kansen en bedreigingen, en
    • het opbouwen van een gedeeld begrip van de kern-dynamieken binnen de governance van het ecosysteem

Korte samenvatting van bevindingen

Open source is in deze context geen doel op zich, maar een gekozen werkvorm om bredere doelstellingen te realiseren, zoals digitale soevereiniteit, transparantie en kosteneffectiviteit.

Het betreft geen klassiek open-sourceproject waarin wordt gestuurd op zo veel mogelijk bijdragen van zo veel mogelijk partijen, met de codebase als primair coördinatiepunt.

OpenZaak is een duidelijk afgebakende component, specifiek ontwikkeld voor de Nederlandse context, onder beheer van de overheid en met een overzichtelijk aantal marktpartijen.

De nadruk ligt daardoor vooral op de borging van bedrijfszekerheid door strategische regie over het ecosysteem als geheel.

In dat licht richt de verbetering van de governance rondom OpenZaak zich op:

  • het versterken van de bedrijfszekerheid van het OpenZaak-ecosysteem, met nadruk op:
    • productmanagement,
    • communitymanagement, en
    • broncodebeheer / codebase-governance;
  • en op de vraag hoe deze functies kunnen worden ingekocht en uitgevoerd, mede met het oog op een toekomstige overgang naar centrale, landelijke regie.

Geïdentificeerde bedrijfszekerheidsdoelstellingen voor deze pilot

Documentatie

Documentatie is essentieel voor de bedrijfszekerheid van OpenZaak, omdat zij:

  • het risico op een hoge busfactor bij individuele experts en organisaties verkleint
  • de kosten en doorlooptijd voor onboarding van nieuwe individuen en partijen verlaagt

Verbeteringsdoelen OpenZaak.org – single point of entry / single source of truth

  • herintroductie van OpenZaak.org als centrale toegang tot het ecosysteem
  • actualiseren van bestaande informatie waar nodig
  • bieden van een duidelijke wegwijzer naar alle bestaande documentatie en huidige spelers in het ecosysteem
  • een verbeterd overzicht en uitnodiging voor gemeenten, hostingproviders en andere betrokkenen, inclusief uitleg over governance

Verbeteringsdoelen documentatie hostingproviders

  • samenwerken met bestaande hostingproviders om documentatie te controleren
  • documentatie actualiseren en verhelderen
  • op termijn: een doorlopend contract met een partij om niet-feature-specifieke documentatie te onderhouden of te coördineren

Ecosysteemcoördinator

Het OpenZaak-ecosysteem is voortdurend in ontwikkeling.

Een coördinator die het ecosysteem gestructureerd volgt en bijstuurt, draagt bij aan de bedrijfszekerheid door onder meer:

  • het behouden en verbeteren van samenwerking tussen partijen
  • het signaleren, voorkomen en oplossen van spanningen en conflicten
  • het identificeren van risico’s en kansen
  • aandacht te hebben voor onderwerpen waarvoor geen expliciete eigenaar is

Verbeteringsdoelen

  • eenmalig een actueel beeld van de stand van zaken opstellen en op basis daarvan interventies bepalen (Workshop 1)
  • het opzetten van een halfjaarlijkse review, ondersteund door een Miro-board, waarin retrospectief wordt gekeken naar bedrijfszekerheidsfactoren, toekomstscenario’s en relevante dynamieken en mogelijke ingrepen

Financieringsstromen

Bewust ingerichte financieringsstromen dragen bij aan bedrijfszekerheid door:

  • inzichtelijk te maken welk werk wordt (en moet worden) uitgevoerd en door wie dit wordt gefinancierd
  • het eenvoudiger te maken om werk te verdelen wanneer dat nodig is
  • continuïteit te bieden voor uitvoerende partijen, en daarmee ook voor afnemers

Verbeteringsdoelen

  • werk opdelen in duidelijke, zo veel mogelijk onafhankelijke contracten (met eenduidige labels voor werkzaamheden)
  • structureel noodzakelijk werk borgen via een specifiek en doorlopend contract

Eigenaarschap

Duidelijkheid over het eigenaarschap van de codebase:

  • voorkomt onzekerheid bij externe partijen
  • verkleint juridische onduidelijkheid
  • reduceert het risico op toekomstige conflicten

Verbeteringsdoelen

  • het laten opstellen van een verduidelijkende tekst over de EUPL voor de website, de codebase en/of de governance file

Branchbeheer en merge rights

Heldere afspraken over waar en hoe code wordt toegevoegd zijn van belang voor:

  • technische bedrijfszekerheid en codekwaliteit
  • de bedrijfszekerheid van service delivery

Verbeteringsdoelen

  • het inrichten van een aparte, gemeente-only repository voor release-branches (bijvoorbeeld als archief, backup en publicatieplaats voor de ‘landelijke voorziening’)

Rollen in het ecosysteem

Een duidelijke rolverdeling binnen het OpenZaak-ecosysteem draagt bij aan bedrijfszekerheid door:

  • het borgen van warme kennis bij meerdere partijen
  • meer perspectieven en kwaliteitscontrole
  • een toegankelijker ecosysteem voor nieuwe partijen
  • betere documentatie, doordat kennis overdraagbaar moet zijn
  • betere terugkoppeling van bugs en verbeteringen door gebruikers van de code (implementatie, hosting, etc.)
  • een ecosysteemstructuur die samenwerking ondersteunt en daarmee ook een beter georganiseerde codebase en repository (vgl. Conway’s Law)

Verbeteringsdoelen

  • in Workshop 2 gezamenlijk mogelijke samenwerkingspatronen en vervolgstappen onderzoeken, bijvoorbeeld rond het bijdragen aan en meekijken in het ontwikkelproces door meerdere partijen

OpenZaak Governance pilot. Distributed by an EUPL.

This site uses Just the Docs, a documentation theme for Jekyll.